SMART doelen formuleren, hoe word je concreet in je ambitie.

SMART doelen
13/01/2023
584

SMART doelen formuleren is een effectieve manier om jezelf te helpen om doelen, acties en afspraken op te stellen en te realiseren. Vaak kennen het SMART principe wel, maar betrappen we onszelf erop dat we afspraken met onszelf of andere onvoldoende duidelijk maken.

Wat is SMART methode

De SMART methodiek is de manier om doelen, acties en afspraken duidelijk te formuleren. SMART is een Engels acronym voor Specific, Measurable, Attainable, Relevant, en Time-bound. In het Nederlands Speciek, Meetbaar, Acceptabel, Relevant en Tijdgebonden. Zie deze begrippen als criteria waaraan je doel dient te voldoen als je het formuleert. Elk van deze criteria helpen je om een doel voor jezelf en/of voorn anderen concreet te maken, zodat je beter in staat bent de gewenste uitkomst te behalen.

De SMART methode kun je toepassen op verschillende onderdelen. Veelal zakelijk, maar ook prima voor persoonlijke doeleinden. Denk aan:

Hoe SMART doelen formuleren

We zullen nader ingaan op de 5 criteria van SMART en voorbeelden geven.

Specifiek

Een specifiek doel beantwoordt de vragen: Wat wil je bereiken? Waarom is dit doel belangrijk voor je? Maar specifiek kan ook gaan over “wie gaat het doen” en “waar moet het gebeuren”

Een voorbeeld van een specifiek formulering zou zijn: "Ik wil mijn hardlooptijd op de 5k verbeteren tot onder de 20 minuten." Deze formulering beantwoord wie en wat. Deze formulering kun je uitbreiden met waar en waarom. "Ik wil mijn hardlooptijd op de 5k atletiekbaan verbeteren tot onder de 20 minuten, om mij zodoende te kwalificeren voor de selectie".

Afhankelijk van de mate waarin je specifiek dient te zijn kun je verbreden of versmallen in de formulering. Vaak zijn we vooral in afspraken met anderen niet specifiek genoeg.

Meetbaar

Een meetbaar doel beantwoordt de vraag: hoe zal je weten dat je het doel hebt behaald? Vaak is meetbaarheid uit te drukken in cijfers of als je kunt vaststellen of iets wel of niet is gerealiseerd. Een meetbaar doel zou zijn: "Ik wil mijn biceps omtrek verhogen van 35 naar 45 cm." Of ik wil de opleiding persoonlijk leiderschap afgerond.

SMART Meetbaar

Acceptabel

Een haalbaar doel beantwoordt de vraag: is dit doel acceptabel is gezien je huidige middelen en beperkingen? Een haalbaar doel zou zijn: "Ik wil mijn inkomen verhogen door een nieuwe vaardigheid te leren en te werken aan een promotie op mijn huidige werk."

In plaats van of naast Acceptabel wordt de A ook gebruikt voor Aansprekend. Met aansprekend toets je of het doel je aanspreekt danwel relevant voor je is.

Relevant

Een relevant doel beantwoordt de vraag: is dit doel relevant voor je lange termijn doelen en passen deze bij je waarden en prioriteiten? Soms laat je dit niet letterlijk terugkomen in je formulering maar is wel een belangrijke check voor jezelf of anderen of je een passend doel stelt.

Een relevant doel zou zijn: "Ik wil mijn eetgewoonten veranderen om gewicht te verliezen en mijn gezondheid te verbeteren."

In plaats van of naast Relevant wordt de R ook gebruikt voor Realistisch hetgeen dezelfde vraag beantwoord als Acceptabel.

Tijdgebonden

Een tijdsgebonden doel beantwoordt de vraag: wanneer wil je het doel behalen? Dit kan een moment zijn of een periode die je stelt. Ook kun je hier bijvoorbeeld weekdagen of een startmoment in benoemen.

Een tijdsgebonden doel zou zijn: "Ik wil mijn eigen bedrijf starten binnen de komende 2 jaar." Of “Ik ga op 31 mei 2023 om 12:00 uur de marathon van Berlijn rennen”

Voorbeeld SMART formulering

Van belang is om een doel aan alle 5 de criteria te laten voldoen. Vaak zie je een SMART doel dan als volgt uitgewerkt worden.

DOELIk wil 5 kilogram afvallen tussen nu en 1 september 2023, zodat ik voor mijn bruiloft slank eruit zie
SHet beantwoord WIE (ik), WAT (5 kg afvallen) en WAAROM (slank eruitzien)
M5 KG is meetbaar
AAls NU 1 april is, is het doel Acceptabel. Als NU 15 augustus is, is dit niet Acceptabel
REr een relatie tussen afvallen en er slanker uitzien.
TVoor 1 september 2023

In de uitwerking kan het lastig zijn om in 1 zin je doel te formuleren zodat het voldoet aan de 5 criteria en nog begrijpelijk geformuleerd is. Dan zou je bovenstaande opzet kunnen gebruiken om per criterium het doel nader uit te lichten.

smart doelen

Voordelen SMART methodiek

Door de SMART methodiek te gebruiken bij het maken van doelen, kun je gerichter en effectiever werken aan het behalen van je doelen. Hierdoor ben je meer gefocust om te werken aan het behalen van je doelen en heb je een duidelijk plan om te volgen.

Er zijn enkele belangrijke voordelen van het gebruik van SMART doelen. Ten eerste helpen ze om je doelen duidelijk te maken, wat het gemakkelijker maakt om te werken aan het behalen ervan. Ten tweede helpen ze om je doelen te meten, zodat je kunt zien hoe ver je bent gekomen en wat je nog moet doen om je doel te behalen. Ten derde helpen SMART doelen om je te concentreren op wat belangrijk is en om je te helpen om je tijd en middelen effectief te gebruiken. Ten vierde kunnen SMART doelen je helpen om je te concentreren op het behalen van korte termijn doelen, wat je kan helpen om lange termijn doelen te behalen.

Hoe kun je SMART implementeren

Zoals gezegd is de SMART methode vaak wel bekend, maar passen we hem niet altijd toe in situaties die hierom vragen. Aan het einde van een vergadering zijn afspraken vaak nog vaag. Dit leidt ertoe dat de acties die eruit volgen niet, niet goed of niet op tijd worden voltooid. Dit komt dan doordat één of meer van de SMART principes niet terugkomen in een afspraak of doel.

Het vraagt herhaaldelijke bewustwording (gewoonteontwikkeling) om steeds het SMART principe te hanteren. Hiernaast zou een simpel hulpmiddel kunnen zijn om standaard aan je overleg een agendapunt toe te voegen als “SMART afspraken”. Of in het format van je planningsgesprek de principes van SMART doelen formuleren op te nemen. Hierdoor wordt je op de juiste momenten getriggerd om je formulering SMART te maken.

getting things done

SMART samengevat

Er zijn enkele dingen waar je rekening mee moet houden bij het maken van SMART doelen. Ten eerste is het belangrijk om realistisch te blijven en niet te hoge doelen te stellen die moeilijk of onmogelijk te behalen zijn. Ten tweede is het belangrijk om flexibel te blijven en je doelen aan te passen als je merkt dat ze niet haalbaar zijn of als je prioriteiten veranderen.

In samenvatting zijn SMART doelen een effectieve manier om doelen te stellen en te behalen. Door de SMART methode te gebruiken, kun je gerichter en effectiever werken aan het behalen van je doelen en heb je een duidelijk plan om te volgen. Er zijn verschillende voordelen aan het gebruik van SMART doelen, zoals het helpen om je doelen specifiek en haalbaar te maken en het verbeteren van je concentratie en tijdsmanagement. Het is belangrijk om realistisch te blijven en flexibel te zijn bij het maken van SMART doelen.

Over de auteur

Joeri Voorn

Ik ben Joeri Voorn en één van de oprichters van Mindsetters. Ik ben inmiddels 40+ en volgens de theorie zou ik in mijn midlifecrisis zitten. Ik heb de overtuiging dat in een crisis kansen liggen en deze pak…

Alle artikelen van Joeri Voorn

Boek van de week

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de inspiratiemail van Mind Setters

Blijf op de hoogte

Wij houden je op de hoogte van het laatste nieuws voor persoonlijk ontwikkeling en groei. 
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en mis geen enkel bericht!
© Mindsetters - 2023
Made with
Web Wings
chevron-down