Wat is REM slaap en waarom is het belangrijk?

Slaap bestaat uit verschillende fasen die elkaar tijdens de nacht afwisselen. REM slaap, voluit Rapid Eye Movement slaap, is daar één van. Deze fase staat vooral bekend als de periode waarin levendige dromen voorkomen. Tijdens je nachtrust doorloop je meerdere slaapcycli met zowel NREM-slaap als REM slaap. Iedere fase heeft eigen kenmerken. Tijdens de nacht wisselen lichte en diepe slaapfasen elkaar af. REM slaap onderscheidt zich onder meer door snelle oogbewegingen en verhoogde hersenactiviteit. Ook je ademhaling en hartslag kunnen tijdens deze fase onregelmatiger worden. Een goede nachtrust bestaat daarom niet alleen uit voldoende uren slaap. Ook de verdeling over de verschillende slaapfasen speelt een rol. Maar wat gebeurt er precies tijdens REM slaap en hoeveel heb je ervan nodig? We vertellen je er graag meer over.

Wat is REM slaap?

REM slaap is de slaapfase die volgt na verschillende fasen van NREM-slaap. De naam verwijst naar de snelle oogbewegingen die tijdens deze fase plaatsvinden. Je hersenen zijn tijdens REM slaap relatief actief en in deze periode komen vaak levendige dromen voor. De spieren zijn grotendeels ontspannen, waardoor je bewegingen uit dromen normaal gesproken niet daadwerkelijk uitvoert. Ook je ademhaling, hartslag en bloeddruk kunnen tijdens REM slaap veranderen. REM slaap speelt een rol bij processen die te maken hebben met leren, geheugen en het verwerken van emoties. Aan het begin van de nacht breng je relatief veel tijd door in diepe NREM-slaap. Later in de nacht worden de perioden met REM slaap meestal langer. Samen vormen de verschillende slaapfasen een slaapcyclus. Wil je meer weten over slaap en wat er tijdens je nachtrust gebeurt? Probeer dan eens dit boek!

Slaap

(37)

Waarom slapen we eigenlijk? En waarom is gebrek aan slaap zo schadelijk en ziekmakend? Tot voor kort had de wetenschap daar geen antwoord op, maar de laatste twintig jaar heeft een explosie aan nieuw onderzoek...

MeneerSchuur

Zeer gedetailleerde beschrijving wat er gebeurt tijdens het slapen en de impact die het heeft op het dagelijks functioneren, en de mogelijke gevolgen ervan als je langdurig niet genoeg slaapt. Goed beschreven, leest erg makkelijk weg.

Bekijk op Bol.com

Welke slaapfasen doorloop je?

Een slaapcyclus duurt gemiddeld ongeveer 90 tot 110 minuten en herhaalt zich meerdere keren per nacht. Binnen deze cyclus wisselen NREM-slaap en REM slaap elkaar af. Tegenwoordig wordt meestal onderscheid gemaakt tussen NREM1, NREM2, NREM3 en REM slaap. Iedere fase heeft eigen kenmerken en een andere mate van hersen- en lichaamsactiviteit.

Fase 1: inslapen

NREM1 is de overgang tussen wakker zijn en slapen. Je begint langzaam weg te dommelen en je spieren ontspannen. Dit is een lichte slaap waaruit je nog gemakkelijk wakker kunt worden. Deze eerste fase duurt meestal relatief kort. Daarna ga je over naar een diepere slaap.

Fase 2: lichte slaap

Tijdens NREM2 slaap je dieper dan tijdens de eerste fase. Je hartslag neemt af en je lichaamstemperatuur daalt. Je lichaam gaat daarmee verder richting de diepe slaap. Tijdens een normale nacht breng je een groot deel van je totale slaaptijd in deze fase door.

Fase 3: diepe slaap

NREM3 wordt diepe slaap of slow-wave sleep genoemd. Tijdens deze fase zijn langzame deltagolven duidelijk aanwezig in de hersenactiviteit. Je ademhaling en hartslag vertragen en je lichaam bevindt zich in een diepe rusttoestand. Wakker worden tijdens deze fase kan lastiger zijn. Wanneer dat toch gebeurt, kun je je tijdelijk suf of gedesoriënteerd voelen.

REM slaap

Na de NREM-fasen volgt de REM slaap. Deze fase kenmerkt zich door snelle oogbewegingen, relatief hoge hersenactiviteit en vaak levendige dromen. De spieren zijn grotendeels ontspannen. REM slaap begint meestal voor het eerst ongeveer 90 minuten nadat je in slaap bent gevallen. Bij volgende slaapcycli duurt de REM slaap vaak steeds langer.

Hoeveel REM slaap heb je nodig?

Hoeveel slaap je nodig hebt, verschilt per persoon en hangt onder andere af van je leeftijd. Veel volwassenen slapen ongeveer zeven tot negen uur per nacht. Een gedeelte daarvan bestaat uit REM slaap. Je hebt dus geen zeven of acht uur REM slaap nodig. REM slaap vormt slechts een deel van je totale nachtrust. Tijdens een normale nacht wisselen lichte slaap, diepe slaap en REM slaap elkaar meerdere keren af. Kijk daarom niet alleen naar het aantal minuten REM slaap, maar ook naar hoeveel je in totaal slaapt. Slaap je structureel te weinig, dan kan dat ook invloed hebben op je slaapfasen. REM slaap speelt een rol bij cognitieve functies, leren, geheugen en het verwerken van emoties. Voldoende nachtrust is daarom belangrijk. Bij volwassenen bestaat gemiddeld ongeveer 20 tot 25 procent van de totale slaaptijd uit REM slaap, al kan dit per persoon en per nacht verschillen.

Hoe weet je of je voldoende slaapt?

Je kunt thuis niet eenvoudig vaststellen hoeveel REM slaap je precies krijgt. Een slaaptracker of app kan een schatting geven, maar zo'n meting is niet hetzelfde als professioneel slaaponderzoek. Kijk daarom ook naar hoe je je gedurende de dag voelt. Word je redelijk uitgerust wakker en kun je je overdag goed concentreren? Dat zegt vaak meer dan één percentage in een slaapapp. Aanhoudende vermoeidheid, concentratieproblemen en vergeetachtigheid kunnen verschillende oorzaken hebben, waaronder te weinig slaap. Er zijn verschillende apps waarmee je je slaap kunt volgen. Gebruik deze informatie vooral om patronen te herkennen en niet als medische diagnose.

Hoe kun je je nachtrust ondersteunen?

Een vast slaapritme kan helpen om je nachtrust te ondersteunen. Probeer rond dezelfde tijden naar bed te gaan en op te staan. Cafeïne kan nog uren effect hebben. Het kan daarom verstandig zijn om cafeïne later op de dag te beperken. Regelmatig bewegen overdag kan ook bijdragen aan een goed slaapritme. Vlak voor het slapen intensief sporten werkt niet voor iedereen even goed. Let daarnaast op alcohol, zware maaltijden en veel schermgebruik vlak voor bedtijd. Een rustige slaapkamer en voldoende tijd om te ontspannen kunnen ook helpen. Heb je veel stress, dan kan het lastiger zijn om tot rust te komen. Meditatie kan voor sommige mensen helpen bij ontspanning. Meer algemene adviezen vind je bij slaap verbeteren met 14 slaap tips.

REM slaap als onderdeel van je nachtrust

REM slaap is één onderdeel van een volledige slaapcyclus. Tijdens deze fase zijn je hersenen relatief actief en komen vaak levendige dromen voor. REM slaap is echter niet hetzelfde als diepe slaap. Diepe slaap vindt plaats tijdens de NREM3-fase. Tijdens de nacht wisselen de verschillende slaapfasen elkaar meerdere keren af. Het heeft daarom weinig zin om alleen te streven naar zoveel mogelijk REM slaap. Een goede nachtrust draait om voldoende totale slaap en een natuurlijke afwisseling tussen de verschillende slaapfasen. Kijk daarom vooral naar je slaapduur, regelmaat en hoe uitgerust je overdag bent. Houden slaapproblemen langere tijd aan of hebben ze veel invloed op je dagelijks functioneren? Dan is het verstandig om hierover met een arts te overleggen.

Weet jij hoeveel uur slaap je gemiddeld per nacht krijgt?