Schermverslaving begrijpen: oorzaken, gevolgen en tips om het te overwinnen

Schermverslaving
19/10/2023
568


Technologie is overal om ons heen. Smartphones, tablets, computers: we kunnen tegenwoordig niet meer zonder. Even op Instagram scrollen of een videootje kijken, het lijkt onschuldig maar voor je het weet gaan de uren jou voorbij: we hebben geen tijdsbesef. Hoe vinden we een balans in deze digitale wereld zonder onszelf te verliezen aan schermverslaving? In dit artikel bespreken we de uitdagingen van het moderne schermgebruik en bieden we strategieën om een gezondere relatie met onze digitale apparaten te ontwikkelen.

Voordelen van technologie en digitalisering

Er is geen twijfel mogelijk: technologie en digitalisering hebben een revolutionaire invloed gehad op de manier waarop we leven, werken en communiceren, met talloze voordelen tot gevolg. Het online gedrag heeft de wereld kleiner gemaakt, waardoor we in realtime met iemand aan de andere kant van de planeet kunnen communiceren. Zelfs een kleine Samsung telefoon kan zo het begin zijn van het ontstaan van wereldwijde gemeenschappen. Bovendien is informatie nu direct toegankelijk met selchts een simpele aanraking of klik, wat levenslang leren en kennisuitwisseling enorm vergemakkelijkt.

Automatisering

Digitalisering heeft ook gezorgd voor automatisering van routinetaken, waardoor de efficiëntie en productiviteit zijn verhoogd in diverse sectoren. Bovendien hebben technologische innovaties in de gezondheidszorg, zoals telemedicijn en draagbare gezondheidsmonitors, de manier waarop we voor onze gezondheid zorgen verbeterd. Kortom, technologie en digitalisering hebben ons leven verrijkt en vergemakkelijkt op manieren die we ons een paar decennia geleden niet konden voorstellen.

digitalisering en automatisering

De hedendaagse uitdagingen van de digitale wereld

Desalniettemin heeft deze technologie ook zijn eigen set van problemen met zich meegebracht. Overprikkeling door constante meldingen, de druk om altijd online en beschikbaar te zijn en de moeilijkheid om onderscheid te maken tussen feitelijke en valse informatie zijn slechts enkele van de uitdagingen waarmee we worden geconfronteerd. Bovendien kan deze schermverslaving en obsessie met sociale media en de vergelijking met anderen leiden tot gevoelens van onzekerheid, ontevredenheid en depressie.

Verlies van persoonlijke connectie

Hoewel we slechts een klik verwijderd zijn van het "verbinden" met iemand aan de andere kant van de wereld, ervaren velen van ons ironisch genoeg een verlies van diepe, persoonlijke connectie. De digitale wereld, hoewel nuttig voor snelle communicatie, verkiest oppervlakkige interacties boven en ten koste van betekenisvolle gesprekken. Emoji's vervangen soms echte emoties en online "likes" kunnen het echte gevoel van waardering en erkenning overschaduwen.

Terwijl we druk bezig zijn met het bijhouden van talloze online vriendschappen, kunnen we het belang van face-to-face interactie en de warmte van een knuffel of een handdruk over het hoofd zien. Het resultaat is dat, ondanks dat we "hyperverbonden" zijn, velen zich meer geïsoleerd en eenzaam voelen dan ooit tevoren. Het vinden van een goed balans in de digitale wereld is dus essentieel om een schermverslaving tegen te gaan. In deze blog vind je ook hulp bij seksverslaving en andere gerelateerde verslavingen.

symptomen van een schermverslaving

De symptomen van het hebben van een schermverslaving

Denk jij dat jij een gameverslaving of smartphone verslaving hebt maar weet je het niet zeker? Dan zijn hier enkele symptomen die kunnen wijzen op deze digitale obsessie:

Verhoogde screentime: Een van de meest voor de hand liggende tekenen van een schermverslaving is simpelweg het verhogen van de tijd die dagelijks aan schermen wordt besteed. Vooral als dit ten koste gaat van andere activiteiten.
Ontwenningsverschijnselen: Irritatie, onrust of angst wanneer je geen toegang hebt tot een apparaat of wanneer de batterij leeg is.
Verstoorde slaap: Moeilijkheden met inslapen of doorslapen vanwege overmatig schermgebruik voor het slapengaan, of de behoefte om midden in de nacht schermen te controleren.
Verwaarlozing van verantwoordelijkheden: Het uitstellen of negeren van werk, school of huishoudelijke taken vanwege tijd besteed aan digitale apparaten.
Verminderd sociaal contact: Voorkeur voor interactie via digitale middelen boven persoonlijk contact, of het vermijden van sociale situaties ten gunste van schermtijd.

Fysieke klachten: Denk aan vermoeide ogen, hoofdpijn, nek- en rugpijn door langdurig gebruik van schermen.
Geen tijdsbesef: Urenlang onafgebroken naar een scherm staren zonder zich te realiseren hoeveel tijd is verstreken. Je hebt je nog niet echt afgevraagd hoeveel gamen per dag eigenlijk normaal is.
Toegenomen gevoelens van isolatie, depressie of angst: Dit kan een gevolg zijn van het overmatig gebruik van sociale media of het constant vergelijken met anderen online.
Mislukte pogingen om te minderen: Ondanks de wens of eerdere pogingen van schermverslaving tegen te gaan; een gewoonte doorbreken lijkt onmogelijk. Keer op keer val je terug in oude gewoonten.
Verlies van interesse in andere hobby's: Activiteiten waar men vroeger plezier aan beleefde, worden verwaarloosd ten gunste van schermtijd.

Als je jezelf of iemand die je kent in meerdere van deze symptomen herkent, kan het nuttig zijn om professioneel verslaving hulp in te winnen of strategieën te overwegen om het schermgebruik te verminderen en een gezondere digitale balans te vinden. Hieronder geven wij wat handige tips voor het vinden en het bereiken van deze middenweg.

Schermverslaving kinderen

Nu is het één ding om je telefoongebruik te verminderen, maar wat als je nooit anders gewend bent? Kinderen worden op steeds jongere leeftijd blootgesteld aan schermen, zoals tablets, smartphones en televisies, wat snel kan leiden tot een overmatig en ongezond gebruik. Nu kan jij je kind wel laten gamen zodat ze stil zijn, maar deze handeling kan enorme negatieve gevolgen hebben voor de fysieke en mentale gezondheid van het kind. Denk hierbij aan slaapproblemen, concentratieproblemen en een verminderde sociale ontwikkeling.

Het is daarom belangrijk dat ouders en verzorgers regels stellen aan het schermgebruik van kinderen en hen stimuleren om ook buiten te spelen, te sporten en lezen. Dit is hoe je een gezond balans kunt vinden tussen schermgebruik en andere belangrijke aspecten van de ontwikkeling van het kind. Iedere verslaving is moeilijk te stoppen, dus direct het schermgebruik reguleren en zo obsessie compleet vermijden is ideaal.

digitale detox tegen schermverslaving

Het vinden van een middenweg

Het vinden van een middenweg betekent niet dat je technologie volledig afwijst, maar dat je er bewust en met mate gebruik van maakt. Het gaat om het herkennen wanneer technologie ons leven verrijkt en wanneer het ons afleidt van belangrijke momenten. Door tijd vrij te maken voor ononderbroken gesprekken, natuurbeleving en zelfreflectie, kunnen we onszelf terugpakken. Bovendien stelt het hebben van duidelijke grenzen ons in staat om technologie te gebruiken als een hulpmiddel en niet als een constante ontsnapping van de realiteit.

Lees hier ook over andere soorten verslavingen en hoe ermee om te gaan.

Tips om balans te vinden in een digitale wereld

Het vinden van balans in een digitale wereld is essentieel voor ons welzijn. Begin met het instellen van specifieke 'schermvrije' tijden gedurende de dag, bijvoorbeeld tijdens maaltijden of vlak voor het slapengaan. Overweeg een 'digitale detox' tijdens het weekend, waarbij je een dag of zelfs een paar uur zonder technologie doorbrengt. Maak bewust tijd voor face-to-face interacties en diepgaande gesprekken, zodat je echte menselijke connecties kunt onderhouden. Daartegenover kan je besluiten om juist tijdslimieten in te stellen voor wanneer je wél op je telefoon of computer mag zitten.

Het is ook nuttig om meldingen te minimaliseren, alleen essentiële apps op je hoofdscherm te hebben en regelmatig sociale media-pauzes in te lassen. Tot slot, stel prioriteiten en wees je bewust van de momenten waarop je kiest om online te zijn en wanneer je besluit af te sluiten. Door actief te streven naar een evenwicht tussen de digitale en fysieke wereld, kunnen we het beste van beide werelden ervaren zonder overweldigd te raken.

Handige apps tegen schermverslaving

Hoewel het erkennen dat je iets gaat doen aan je game verslaving of telefoonverslaving natuurlijk een goede eerste stap is, moet je wel meteen actie ondernemen. Gelukkig zijn er een aantal handige apps die je kunt downloaden om je schermtijd te verminderen, zoals eerder besproken. Dit lijkt tegenstrijdig, maar probeer het eens het: het werkt (als je er écht voor openstaat)! Hieronder hebben we een handig lijstje gemaakt van onze favoriete applicaties tegen smartphoneverslaving.

  • Unpluq: Unpluq is een applicatie die door middel van NFC-tags jouw gewenste apps kan blokkeren voor een bepaalde tijd. Wil jij zo Instagram alleen 2 uurtjes in de avond gebruiken? Met een paar keer tikken is het gefixt! Enorm handig voor als je op tijd de telefoon weg wilt leggen voor het slapen gaan.
  • Forest: Forest is dan weer een handige app voor als jij je moet concentreren op studeren of werk. Voor je begint met je taken, kan je binnen de app een virtueel zaadje planten, die uit kan groeien tot een grote boom. De catch is, dat het plantje alleen maar groeit in de tijd dat je niet op je telefoon zit. Merkt je telefoon nu dat je de Forest app hebt gesloten, dan zal het plantje verwelken. Ideaal voor de beelddenkers onder ons.
  • Screen Time: Screen Time is dan weer perfect voor ouders die wat meer controle willen hebben over de screentime van hun kinderen. Je kan zo kijken hoe lang ze op de telefoon of tablet zitten en reminders sturen om buiten te gaan spelen of te gaan lezen.

Bewuster door het leven gaan met dit prachtige boek

Wil jij nu jouw telefoongebruik minderen en een nieuwe hobby oppakken? Dan raden wij het lezen van dit boek enorm aan! "Dingen die je alleen ziet als je er de tijd voor neemt" geeft een comfortabel en interessant perspectief op de wereld en hoe jij die kunt ervaren.

De schrijver en Koreaanse monnik Haemin Sunim biedt inzichten over tal van levenskwesties, zoals relaties, werk, doelen en spiritualiteit. Zijn raadgevingen en de prachtige illustraties bieden ons een moment van rust en kalmte in ons drukke moderne leven.

Wil jij meer handige tips om een telefoonverslaving te bestrijden? Lees ze dan hier.

Over de auteur

Jasper Voorn

Mijn naam is Jasper Voorn, 27 jaar, en ik ben één van de initiatiefnemers van Mindsetters. Zaken als persoonlijke ontwikkeling, mediteren, lezen en gesprekken met succesvolle personen hebben sterk bijgedragen aan mijn eigen persoonlijke en zakelijke successen. Vanuit…

Alle artikelen van Jasper Voorn

Boek van de week

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de inspiratiemail van Mind Setters

Blijf op de hoogte

Wij houden je op de hoogte van het laatste nieuws voor persoonlijk ontwikkeling en groei. 
Meld je aan voor onze nieuwsbrief en mis geen enkel bericht!
© Mindsetters - 2024
Made with
Web Wings
chevron-down