Dit zijn de 5 fasen van de verwerking van trauma

Je realiseert je misschien niet altijd dat je lichaam informatie over trauma precies hetzelfde opslaat als je geest. Daarbij komt dat die gezamenlijke opslag invloed kan hebben op hoe je dagelijks voelt, reageert en handelt. In de praktijk betekent dit dat je trauma niet zomaar even kunt loslaten, maar echt door verschillende fases heen gaat. Maar, wat zijn precies die fasen voor de verwerking van trauma? Wij leggen je dit precies uit en geven je een aantal tips om er beter mee om te kunnen gaan.

Wat is traumaverwerking?

Als je geconfronteerd wordt met een schokkende of overweldigende gebeurtenis, reageert je lichaam op een manier die bedoeld is om jou in veiligheid te brengen. Soms blijft die reactie actief, ook lang nadat de directe dreiging verdwenen is, zowel in mentaal als lichamelijk. Er zijn verschillende symptomen van onverwerkt trauma die je kunt merken. Traumaverwerking is dan ook erg belangrijk. Dit is kortgezegd het proces waarin je met je trauma leert de dealen, oftewel terugkeert van overleven naar leven. Je gaat je ervaringen een plaats geven en opnieuw verbinding maken met jezelf. Zo kun je uiteindelijk weer richting de toekomst bewegen zonder dat het verleden hier constant effect op heeft. In dit proces doorloop je verschillende fases van traumaverwerking, waarbij het belangrijk is dat je stap voor stap deze ontwikkeling doormaakt.

Trauma sporen

Nederlandse vertaling van 'The Body Keeps the Score'. Huiselijk geweld, misbruik, verwaarlozing, verslaving, ongelukken, (oorlogs)misdrijven… trauma verandert je leven radicaal. Bessel van der Kolk – een van ’s werelds meest vooraanstaande traumadeskundigen – geeft inzicht...

Bekijk op Bol.com

Traumaverwerking fasen

Zoals aangegeven zijn er bij traumaverwerking verschillende fasen die je doorloopt. Deze 5 fasen voor de verwerking van trauma hebben we voor je uitgewerkt. Wat wel belangrijk is om te onthouden: je doorloopt ze niet altijd netjes in volgorde. Soms beweeg je heen en weer.

Fase 1. Veiligheid en stabilisatie

Dit is het fundament van de traumaverwerking. In deze fase werk je eraan je directe gevoel van veiligheid te herstellen. Je leert omgaan met angst, paniek, overprikkeling of dissociatie. Vaak begint het met een rustige slaapcyclus, basissteun van anderen en routines die je lichaam en geest kalmeren. Zonder deze basis kun je in latere fasen van de verwerking van je trauma merken dat je vastloopt. Je richt je daarom vooral op het herkennen van triggers. Maar ook het tot rust brengen van je lichaam en het terugvinden van evenwicht in het hier en nu.

Fase 2. Erkenning en bewustwording

In deze fase erken je dat er iets gebeurd is dat je heeft geraakt en dat invloed heeft op je dagelijks leven. Dit betekent niet dat je elk detail meteen onder ogen hoeft te komen, maar wel dat je beseft dat jouw ervaringen aandacht verdienen. Je gaat herkennen hoe het trauma zich uit in je gedachten, gevoelens of gedrag. Die bewustwording vormt een brug naar de volgende fase, waarin je verder de diepte ingaat.

Fase 3. Herinneren, verwerken en rouwen

Wanneer er genoeg stabiliteit en erkenning is, begin je met het ‘innerlijke werk’. Je onderzoekt herinneringen, gevoelens en fragmenten van wat er is gebeurd. Je rouwt om verlies: van veiligheid, vertrouwen, tijd of delen van jezelf die anders hadden kunnen zijn. Deze fase is intens, omdat je je emoties heftiger voelt en oude pijn weer naar boven komt. Toch is het ook een fase die heel bevrijdend kan voelen. Door te voelen kun je namelijk verwerken en door te verwerken kun je opnieuw verder kijken.

Fase 4. Integratie en verbinding herstellen

Hier breng je samen wat je hebt gevoeld en onderzocht. Je verbindt opnieuw met jezelf, relaties en de wereld om je heen. Het trauma is niet weg, maar het bepaalt niet langer elk aspect van je leven. Je integreert het in je leven op een manier die minder bedreigend aanvoelt. Nu maak je bewuste keuzes, ontdek je nieuwe grenzen en herstel je het vertrouwen in je eigen kunnen. Dit is bij de trauma verwerken fases vaak de fase waarin groei zichtbaarder wordt.

Fase 5. Groei, perspectief en richting

In deze laatste fase ga je van herstel naar vooruitgang. Je ontdekt welke inzichten je hebt opgedaan en welke richting jij zelf op wilt. Het gaat niet om ‘klaar zijn’, maar om het vermogen om te leven zonder dat het trauma continu op de voorgrond staat. Je wordt proactief, je vergroot je veerkracht en je voelt ruimte om plannen te maken. Sommige mensen gebruiken hun ervaringen om anderen te helpen, anderen richten zich juist op nieuwe persoonlijke doelen. Het belangrijkste is dat er weer perspectief ontstaat.

Tips om beter door de fases van traumaverwerking heen te gaan

Het doorlopen van de fasen van de verwerking van trauma verloopt zelden gladjes. Terugvallen of het overslaan van fases is menselijk. Wel is het belangrijk dat je weet hoe je makkelijker door de traumaverwerking fasen heen kunt gaan. Zo wordt het makkelijker om ze alle vijf te doorlopen en er niet onnodig een over te slaan. Hier zijn enkele tips die je kunnen helpen:

• Creëer basisveiligheid: zorg voor een vaste routine, voldoende slaap en gezonde voeding. Daarnaast is een veilige omgeving belangrijk waarin je je uit kunt spreken of juist voor stilte kunt kiezen.
• Zoek steun: het praten met iemand helpt je gevoelens te normaliseren en te ordenen. Denk aan een vertrouwenspersoon, therapie of een ondersteuningsgroep.
• Leer je triggers kennen: wat maakt je lichaam en geest wakker? Welke gedachten, beelden of lichamelijke sensaties geven je het signaal van ‘het is weer raak’? Door deze te herkennen kun je beter handelen in plaats van gewoon te reageren.
• Werk met je lijf: trauma zit niet alleen in de geest, maar ook in het lichaam. Yoga, ademhalingsoefeningen of lichaamsgerichte therapieën helpen je lijf weer in beweging te brengen.
• Geef jezelf rust: traumaverwerking gebeurt niet continu. Neem daarom de tijd voor ontspanning, plezier en stilte. Je hoeft niet elke dag bezig te zijn met het verwerken van je trauma.
• Reflecteer en vier groei: kijk terug op wat je al hebt bereikt. Denk aan toen je emotioneel was maar toch bleef staan, wat je geleerd hebt en wie je bent geworden. Dat helpt je ook door te gaan naar de laatste fase van integratie en groei.

Overcoming trauma through yoga

Dit boek laat zien hoe je naast praten ook via je lichaam kunt werken aan herstel. Het introduceert een vorm van yoga die is afgestemd op mensen die trauma hebben meegemaakt, met aandacht voor rustige...

Bekijk op Bol.com

Kortom, door het begrijpen en goed doorlopen van de fasen van de verwerking van trauma geef je jezelf zowel inzicht als compassie. Onthoud: het is een marathon, geen sprint. En het is al helemaal geen race waarbij je moet presteren. Elke stap telt. Voel je dat een fase te zwaar wordt? Dan is het juist een moment om even stil te staan, hulp te vragen en te bevestigen dat wat je doet waardevol is. Je bent niet alleen in dit proces. Het doorlopen van deze traumaverwerking fasen kan juist leiden tot een sterkere, bewuste versie van jezelf. Succes! Wil je meer informatie over EMDR en boksen als krachtige manier van traumaverwerking? Bekijk dan eens de website van Boxchainge!